ادبیات عرب

۱۰۶۱ بازدید

حکایتی در باب حروف زائده

گویند: شاگردى از استادش پرسید که حروف زیاده چیست و چنداند؟ استاد در جواب گفت: «سألتمونیها»؛ شاگرد گمان برد که پیش از آن بپرسید و اکنون او را به جواب پیش احاله کرد؛ به استاد گفت: من بجز این بار نپرسیدم؛ استاد گفت: «الیوم تنساه»؛ شاگرد گفت: بخدا فراموش نکردم؛ استاد گفت: اى گول دو بار پاسخ پرسشت را بشنیدى.

و نیز آن ده حرف را این جمله «هویت السّمان» حائز است. آورده ‏اند که مبرد از مازنى درباره حروف زیاده پرسید، مازنى گفت:
 هویت السّمان فشیّبننی‏         و قد کنت قدما هویت السّمان‏     
 مبرد گفت: من تو را از حروف زیاده مى‏پرسم و تو براى من شعر انشاد مى‏کنى؟!
مازنى گفت: دوبار سؤالت را جواب دادم.
و دیگرى نیز نیکو سروده است:
 سئلت حروف الزائدات عن اسمها         فقالت و لم تبخل: «أمان و تسهیل‏     

منبع: هزار و یک کلمه، علامه حسن زاده آملی، ج‏5، صفحه391

۱۱۶۸ بازدید

کلمه "توصیف" عربی نیست

در زبان عربی مجاز نیستیم که هر ریشه ای را در هر وزنی استعمال کنیم بلکه باید آن لغت در عرب به کار رفته شده باشد. قالب ریزی اوزان کار علم صرف است اما تشخیص درستی این قالب ریزی مربوط به علم لغت است و باید کلمه در لغت عرب استعمال شده باشد.


کلمه “توصیف” در زبان عربی وجود ندارد، یعنی ریشه [و ص ف] به وزن تفعیل نرفته است و اگر در کتابی هم دیده شود، بنا بر این است که کتاب توسط عرب اصیل نوشته نشده است و در این چند قرن اخیر نوشته شده است.

باید در استفاده از لغات عربی دقت کنیم.
۴۰۵۷ بازدید

سیر علمی و مطالعاتی در علم صرف

متاسفانه کتب صرفی اصیل هم دچار سرنوشت کتب نحوی شدند و در این زمانه مهجور وافع گشته اند، در علم صرف باید کتبی متقن در محضر استادی ماهر خوانده شود تا محصل را از سرگردانی و غرق در کتب غیر لازم رهایی بخشد. محصل در صورت مطالعه کتب زیر در محضر استاد قادر خواهد بود کتب دیگر را در صورت تمایل به تنهایی مطالعه کند.

کسی که می خواهد در علم صرف قوی شود، ناگزیر باید 4 کتاب زیر را به ترتیب فرا بگیرد:

1. امثله و شرح امثله

2. صرف میر

3. تصریف و شرح تصریف تفتازانی

4. شرح نظام


کتب زیر جزو کتب درسی و اصلی نیستند و طالب در صورت تمایل می تواند آنها را مطالعه کند:

* مراح الارواح (در کنار شرح نظام)

* شرح رضی بر شافیه

* شرح خضر یزدی بر شافیه

* المنصف فی التصریف ابن جنی

* الممتع فی التصریف ابن عصفور


سوالات را در نظرات پاسخ میدهیم.
۴۷۲۰ بازدید

سیر علمی و مطالعاتی در علم نحو

متاسفانه کتب اصلی و درسی علم نحو کمتر مورد توجه قرار می گیرند، در حالی که در سیر علمی علم نحو باید کتب متقن و اصلی این علم خوانده شود که محصل در صورت طی کردن این کتب در محضر استادی حاذق، از خواندن سایر کتب تا حد زیادی بی نیاز می شود و در صورت تمایل می تواند بدون استاد آنها را بخواند.


کسی که می خواهد در علم نحو قوی شود، ناگزیر باید 5 کتاب زیر را به ترتیب فرا بگیرد:

1. هدایه

2. صمدیه

3. النهجه المرضیه معروف به سیوطی

4. فوائد الضیاییه معروف به شرح جامی

5. مغنی اللبیب


کتب زیر جزو کتب درسی و اصلی نیستند و طالب در صورت تمایل می تواند آنها را مطالعه کند:

* قطر الندی و بل الصدی (در کنار سیوطی)

* همع الهوامع فی شرح جمع الجوامع (در کنار سیوطی)

* شرح رضی بر کافیه

* حاشیه الصبان

* خصائص ابن جنی (بسیار خوب)


سوالات را در نظرات پاسخ میدهیم.

۱۳۶۷۷ بازدید

دانلود کتاب البهجه المرضیه سیوطی

در این پست کتاب البهجه المرضیه سیوطی را برای دانلود قرار داده ایم. البهجه المرضیه (النهجه المرضیه) کتابی بسیار دقیق در علم نحو است که سالیانی در حوزه های علمی شیعی تدریس می شود و دارای ظرافت ها و نکات فراوان است.
فایل پی دی اف این کتاب را برای دانلود قرار داده ایم:
دانلود کتاب البهجه المرضیه سیوطی:
حجم: 10 مگابایت
۸۴۶ بازدید

معنای کلمه "تکفیری" بر اساس قواعد صرفی

همه ما روزانه لغات و کلمات زیادی را می شنویم و خیلی از کلمات به خاطر اینکه زیاد برای ما تکرار شده اند، دیگر به معنای اصلی آن توجه نمی کنیم و مفهومی کلی از آن در ذهنمان پدیدار می شود، در حالی که باید در تک تک الفاظ و کلمات دقت کنیم. این روزها نام تروریست های تکفیری و وهابیت تکفیری و امثال این ها را زیاد می شنویم و همان طور که گفتم مفهومی عام از این کلمه به ذهنمان می آید و شاید معنای وهابی های کافر و بی دین را از این کلمه برداشت کنیم، اما تا به حال به معنای لغوی و عمیق این کلمه توجه نکرده ایم.


برای فهم معنای کلمه "تکفیر" باید مطلبی را از ادبیات عرب نقل کنیم:

در زبان عربی (علم صرف) ابواب مختلفی برای ساخت افعال وجود دارد. وقتی ریشه ای را از یک باب به باب دیگر می بریم معنای آن ریشه، مطابق با آن باب تغییر می کند. "تکفیر" از ریشه ی "ک، ف، ر" است و به باب تفعیل برده شده است و معنای مختص این باب را گرفته است. این باب چند معنا دارد اما معنایی که مورد نظر ماست و در عرب برای این کلمه استعمال می شود معنای "نسبت" است.

توضیح بیشتر:

در کتاب شرح تصریف که از کتب متقن علم صرف است، در معانی باب تفعیل آمده است:

"... و لنسبه المفعول الی اصل الفعل، نحو فسّقته ای: نسبته الی الفسق"

مفهوم این جمله است که یکی از معانی باب تفعیل، معنای نسبت است، یعنی ریشه فعل را به شخص یا چیز دیگری نسبت می دهیم. مثلا وقتی می گوییم "فسّقتُه" یعنی به او نسبت فسق دادم یا می گوییم"کذّبته" یعنی به او نسبت دروغ دادم.

ریشه "ک، ف،ر" هم وقتی به باب تفعیل می رود، معنای نسبت را به خود می گیرد، "کفّرته" یعنی به او نسبت کفر دادم. و تکفیر که مصدر این باب است به این معناست: نسبت کفر را به کسی دادن.


نتیجه:

تکفیری یعنی کسی که به شخص یا اشخاصی نسبت کفر و بی دینی می زند و چون وهابیت ملعون به شیعیان نسبت کفر می دهند به آنان تکفیری گفته می شود.

۲۰۷۳ بازدید

11 تریلیون وجه اعرابی برای 5 آیه!

11 تریلیون وجه اعرابی برای 5 آیه اول سوره بقره در تفسیر ارزشمند بیان السعاده مرحوم گنابادی:

منبع: تفسیر بیان السعادة فى مقامات العبادة جلد1، صفحه 39    


فی الوجوه المحتملة فی اعراب فواتح السور و عدم اعرابها:

۱۹۲۹۱ بازدید

آموزش علم نحو به صورت فشرده (خلاصه کتاب صمدیه)

در این پست میتوانید خلاصه و فشرده ای از علم نحو را مطالعه کنید که در حقیقت ترجمه و خلاصه کتاب صمدیه است.

1- علم نحو

تعریف: علم به قواعدی است که بواسطه آن قواعد حالات کلمات عرب ازجهت اعراب و بنا ، فهمیده می شود.
فایده : حفظ زبان از خطای در گفتار
موضوع: (کلمه و کلام)
تعریف کلمه : لفظی است که به صورت مفرد وضع شده یعنی مرکب نیست.
اقسام کلمه: ( اسم، فعل، حرف)
تعریف کلام: لفظی است که فایده می دهد مخاطب را بوسیلة اسناد یعنی نسبت یک کلمه به کلمه ای دیگر بگونه ای که سکوت برآن صحیح باشد.
۴۴۶۲ بازدید

صیغه ساز صرفی

دو سایت را به شما معرفی میکنیم که در آنها میتوانید به صورت آنلاین ریشه ی فعل و باب مورد نظر خود را ارائه کنید تا سایت به صورت خودکار این صیغ معلوم و مجهول آن را صرف کند، علاوه بر این سایت اول قادر است ضمایر مرفوعی و منصوبی فعل را نیز نمایش دهد.

به این دو آدرس مراجعه کنید:

۱۷۶۶۴ بازدید

دانلود کتب ادبیات عرب

سایتی را به شما معرفی میکنیم که در آن قادر خواهید بود کتب اصیل ادبیات عرب و کتب لغوی را دانلود کنید.

با مراجعه به سایت زیر و پیدا کردن کتاب خود میتوانید آن را دریافت کنید.

به آدرس زیر بروید:

۱ ۲ ۳ . . . ۴ ۵ ۶ ۷
نقشه سایت استفاده از مطالب سایت ادبیات عرب با ذکر منبع بلامانع است