ادبیات عرب

۳۱۶۱ بازدید

صیغ مشکله

در این بخش قصد داریم که به بیان تجزیه صیغه های مشکل صرفی بپردازیم تا دانش پژوهان را کمکی باشد در راستای فهم زبان عربی که زبان قرآن مبین و روایات می باشد.

                                  
در این قسمت می خواهیم به تجزیه صیغه(آدجّ)بپردازیم.
                                             به نظر شما تجزیه این صیغه چیست؟
۳۳۳۵ بازدید

راه های تشخیص حروف زائد از اصلی

هر کلمه در زبان عرب از چند حرف تشکیل می شود که حروف تشکیل دهنده آن از دو حال خارج نیستند یا اصلی هستند و یا زاید که باید شناخته شود که این مطلب بسیار مهم است چون در موارد مختلفی لازم است از جمله وزن کلمه و ....
اما از چه راههایی باید این حروف را از یکدیگر تشخیص بدهیم؟
برای شناخت این حروف از یکدیگر ده را وجود دارد که در این پست این ده راه را برای دوستان بیان میکنیم.
ده راه شناخت حروف اصلی از زائد عبارتند از:
۷۰۷۶ بازدید

تجزیه و ترکیب (1)

در روایت نبوی آمده است که :(کل امر ذی بال لم یبدا ببسم الله فهو ابتر) فلذا ما نیز برای تاسی به حدیث رسول الله برنامه خود را مبنی بر تجزیه و ترکیب آیات قرآن کریم را با آیه شریفه بسم الله الرحمن الرحیم شروع می کنیم باشد که این امر نیکو فرجام باشد

برای مطالعه نکات ادبی پیرامون آیه به ادامه مطلب مراجعه کنید

                   

۳۱۷۳ بازدید

تجزیه و ترکیب قرآن

ادبیات عرب مانند دیگر علومی که در حوزه خوانده می شود در راستای نیل به فهم معانی قرآن و کلمات معصومین علیهم السلام می باشد که همه علوم باید اینچنین باشد
فلذا ادبیات عرب را که یاد می گیریم باید قواعد و نکته های آن را در آیات و روایات پیاده کنیم.
وبلاگ ادبیات عرب در راستای تحقق این هدف مهم قصد دارد که از این به بعد هروز به بیان یک آیه از آیات قرآن بپردازد و پیرامون آن به بحث های مختلف ادبیاتی بپردازد مانند:لغت و صرف و نحو و ....


                                                    
انشاءالله که این برنامه مورد استفاده دوستان قرار گیرد.
۹۳۸ بازدید

هر را از بر تمییز نمی دهد

یکی از مثالهای معروف و رایج در سر زبانها این مثل است {هر را از بر تشخیص نمی دهد} این مثل را بسیار استفاده می کنیم در مورد اشخاصی که بیسواد و نادان هستند.
اما اصل این مثل چیست و به چه معنا می باشد؟
برای یافتن پاسخ این سوال به محضر استاد بزرگوار علامه حسن حسن زاده آملی می رویم ایشان در هزار و یک کلمه در این مورد می گویند:
  •  مثلى معروف بر سر زبانها دایر است که «هرّ را از برّ تمیز نمى ‏دهد» یا «فرق میان هر و بر را نمی‏گذارد». شخصى مدّعى فضل مى ‏گفت: «هرّ را از نرّ تمییز نمى‏دهد» که «برّ» با با را «نرّ» با نون مى‏ گفت، و چون به ریشه مثل آگاهى نداشت بر این گمان بود که هرّ و نرّ ناظر به‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏ است.این مثل از امثال تازى است؛ در شرح ابو منصور موهوب بن احمد جوالیقى بر ادب الکاتب ابن قتیبه آمده است:و قولهم: «ما یعرف هرّا من برّ» قال الفرّاء: الهر العقوق و البر اللطف. و المعنى لا یعرف برّا من عقوق. و قال خلد بن کلثوم: الهر السنور و البر الجرذ. و قال ابن الأعرابی:ما یعرف هارا من بار لو کتبت له. و قال أبو عبیدة: ما یعرف الهرهرة من البربرة، و الهرهرة صوت الضأن و البربرة صوت المعز». (ط مصر، ص 153).ادب الکاتب یاد شده یکى از چهار کتاب ارکان ادبى عربى است، سه دیگر: کامل مبرد، و بیان و تبیین جاحظ، و امالى قالى است.ابن خلدون در مقدمه تاریخ پیرامون موضوع «علم الأدب» گوید:و سمعنا من شیوخنا فی مجالس التعلیم أنّ اصول هذا الفنّ و أرکانه أربعة دواوین، و هی: أدب الکاتب لابن قتیبة، و کتاب الکامل للمبرّد، و کتاب البیان و التبیین‏ للجاحظ، و کتاب النوادر لأبی القالی البغدادی؛ و ما سوى هذه الأربعة فتبع لها و فروع عنها. (ط مصر، ص 553). تبصره: در مقدمه یاد شده به جاى أدب الکاتب، أدب الکتّاب آمده است و لکن ادب الکتّاب از محمد بن یحیى صولى (متوفى 335 ه) است نه از ابن قتیبه، و این غلط از طبع و نشر است نه از ابن خلدون.
۱۹۰۸ بازدید

سه رساله نایاب از ابن هشام

ابن هشام یکی از نحویون بزرگ می باشد که بنا به نظر ابن خلدون انحی من سیبویه می باشد.

از ایشان کتب و رسایل مختلفی در موضوع ادبیات عرب به جای مانده است که در این پست می خواهیم سه رساله نایاب و عالی را از ایشان قرار دهیم انشاءالله که مورد استفاده دوستان قرار بگیرد

اما موضوعات این سه رساله:

رساله اول مربوط می باشد به من شرطیه که حقا نکات و مسائل دقیقی را در این مورد بیان می کند

رساله دوم مربوط می باشد به ترکیب کلمات مختلفی که بسیار مورد استفاده قرار می گیرد نظیر :خلافا-اجماعا-تاره و ......

رساله سوم به صورت سوال و جواب می باشد که سوالاتی را مطرح می کنند و جواب آنها را نیز بیان می کنند

برای دریافت به ادامه مطلب مراجعه کنید

۵۱۷ بازدید

اجل و نعم کدامیک؟

در گفتارهای روزمره خود گاهی اوقات جملاتی را به مخاطبان می گوییم که یا باید آنها را تصدیق کنند و یا باید آنها را نفی کنیم که در زبان فارسی از کلماتی چون بله و خیر و ... استفاده می کنیم
اما در زبان عربی برای تصدیق جملات گوینده از کلماتی نظیر نعم و اجل و جیر و ... استفاده می کنیم.
اما سوال اینجاست که برای چه جملاتی از اجل و برای چه کلماتی از نعم استفاده کنیم به عنوان مثال آیا برای جمله {سوف تذهب } از کدام یک از این دو باید استفاده کنیم؟
پاسخ این سوال را به عهده دوستداران ادبیات عرب می گذاریم.
منتظر پاسخ های دوستان هستیم. البته در پست های بعدی جوابش را می گذاریم
۸۹۵ بازدید

دانلود کتاب اطول


در پست های قبلی وعده داده بودیم که علاوه بر کتاب شریف و سنگین مطول کتاب اطول را نیز برای دوستداران علم بلاغت در این وبلاگ قرار دهیم.

انشاء الله که مورد استفاده دوستان قرار بگیرد

                                                       

                                                                     دریافت
                                                               حجم: 19.5 مگابایت

۸۷۰ بازدید

کان در نظر ادباء و عرفاء

در ادبیات عرب یکی از اقسام کلمه فعل می باشد که احکام و اقسام متفاوتی دارد.
یکی از این اقسام به اعتبار تامه و ناقصه بودن افعال می باشد که به دو قسم ناقصه و تامه تقسیم می شود.
که یکی از این افعال کان می باشد که در نظر ادباء همانطور که گفته شد فعل ناقصه است اما در نظر عرفا......
(کان) در اصطلاح نحات از افعال ناقصه است که رفع اسم می دهد و نصب خبر و طایفه حکیمان و عارفان آن را(کلمه وجودیه) گویند و از آن تعبیر به (حرف وجودی) نیز می کنند چنانکه شیخ اکبر در آخر فص موسوی فصوص الحکم گوید:{لانً کان حرف وجودی) و شیخ الرءیس در فصل چهارم از مقاله نخستین از فن سوم از جمله اولی در منطق شفاء گوید:{و الکلمات الوجودیه هی کقولنا:صار یصیر و کان یکون ...} چنانچه در علم منطق کان و اخوات آن را (ادات زمانی ) گویند .
متاله سبزواری در لئالی فرموده است:
و ما رای الادیب فعلا ناقصا                              ففی القضایا هو ربط خالصا
زمانی الادات عند المنطقی                             بین اصطلاح الفرقتین فرٌق

به نثر الدراری علی نظم اللآلی که تعلیقات نگارنده بر لآلی منتظمه متاله سبزواری است رجوع شود

منبع:هزار و یک کلمه(کلمه397)

۳۳۷۵ بازدید

دانلود کتاب مطول

از جمله علوم ادبیات عرب علوم :معانی و بیان و بدیع می باشد که در این زمینه کتب و رسایل بسیاری نوشته شده است از جمله آن کتب کتاب مطول جناب سعد الدین تفتازانی می باشد که این کتاب جزء کتب درسی قدیم حوزه علمیه بوده است و بزرگان حوزه بر این کتاب تاکید بسیاری دارند و به قول اساتید و بزرگان کتاب مطول ملا پرور است اما متاسفانه در این دوران دیگر کسی به خواندن این کتب اصیل حوزه رغبت ندارد و این کتب به دست فراموشی سپرده شده اند.
اما به خاطر بعضی از دوستان که طالب علم و دانش هستند لینک دانلود این کتاب را در وبلاگ قرار دادیم:
                                              
                                                                           1. چاپ قدیمی با تعلیقات میر سید شریف:
حجم: 25.8 مگابایت

2. چاپ جدید و نفیس بیروت:
دریافت

نقشه سایت تمام حقوق برای ادبیات عرب محفوظ است